GEGENARGUMENTE

Η κρίση του κεφαλαίου

Ακόμη και αν δεν υπάρχει κρίση του κεφαλαίου και ο πολλαπλασιασμός του λειτουργεί έτσι όπως πρέπει οι απλοί άνθρωποι δεν μένουν έξω απ’ το χορό. Πληρώνουν την επιτυχία των δοσοληψιών με την ταλαιπωρία τους, με χαμηλούς μισθούς και την διαρκή αβεβαιότητα της ύπαρξής τους. Και τώρα πρέπει να ξεμπλέξουν ακόμη και την αποτυχία των δοσοληψιών.

Μετά από πολλά χρόνια παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης, όλο και υψηλότερο ρεκόρ των τζίρων και των κερδών των μεγάλων επιχειρήσεων και τεράστιες αυξήσεις των περιουσιών των τραπεζών και μεγάλων επενδύτων στις διεθνείς κεφαλαιαγορές το καπιταλιστικό σύστημα περνάει τη μεγαλύτερη του κρίση. Αν και αυτή η μεγάλη κρίση με την παγκόσμια της καταστροφή του πλούτου όλων των ειδών σε μέχρι στιγμής άγνωστου μεγάλου βαθμού δεν είναι ένα αδειάσειστο επιχείρημα όσον αφορά την λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του καπιταλιστικού συστήματος – άλλα κριτήρια έτσι και αλλιώς δεν αναγνωρίζονται από αυτό το σύστημα – δεν  κυριαρχεί η γνώμη να το πετάξουμε στα σκουπίδια. Αντίθετα από το πως αντιμετωπίστηκε το κάποτε αντίπαλο σύστημα του Ανατοληκού Μπλοκ αυτή η περίπτωση της μη-λειτουργίας δεν αποδεικνύει καθόλου σ΄αυτούς που διαμορφώνουν την γνώμη της αστικής δημοσιότητας ότι το σύστημα «μας» είναι ακατάλληλο. Το ότι το κεφάλαιο βρίσκεται σε κρίση και αφήνει όλον τον κόσμο να πληρώσει τη νύφη, γ΄αυτούς δεν είναι κανένας λόγος να πετάξουν την κεφαλαιοκρατεία στα σκουπίδια της ιστορίας, αλλά να υποστηρίζουν όλο και πιο αποφασιστικά την σωτηρία της. Είτε δηλώνουν ότι αυτή η κρίση δεν έχει καμία σχέση με το σύστημα: Βέβαια έγιναν περιττά «λάθη», παραβιάστηκαν οι πράγματι καλές και πολλά υποσχόμενες επιχειρηματικές αρχές. Έιτε φτάνουν μάλιστα στο σημείο να θεωρούν την κρίση «ομαλή διόρθωση των λανθασμένων εξελίξεων» και να εξαιρούν τον «αυτοκαθάρισμο»  του καπιταλισμόυ.

Η συμβουλή μας: θα έπρεπε να βγάλει κανείς δίδαγμα από αυτήν την κρίση για τις ιδιότητες του καπιταλιστικού συστήματος. Πρώτα θέτονται μερικές ερωτήσεις: Ποιά φαινόμενα θεωρούνται τελικά μια κρίση; Τι βρίσκεται πράγματι σε κρίση τώρα και επομένως λειτουργούσε καλά μέχρι τώρα; Για ποιο λόγο θέλει το κράτος να σώσει οπωσδήποτε τις τράπεζες και να βοηθήσει τις άλλες μεγάλες επιχειρήσεις; Ποιος ρόλος προορίζεται για τα πλήθη – στην διάσωση του καπιταλισμού από την κρίση του;

Παρακάτω – μερικές υποδείξεις:

1. Τι δεν αποτελεί μια κρίση στον καπιταλισμό, αλλά θεωρείται ως ομαλή κατάσταση

Είναι πολύ διαφωτιστικό ποιές ζοφερότητες οι οποίες ανήκουν στην κεφαλαιοκρατία δεν αποτελούν μια «κρίση».

·         Την κρίση δεν αποτελούν τα εκατομμύρια ανθρώπων που λιμοκτονούν και οι οποίοι υπήρχαν ήδη όταν οι επιχειρηματίες του κόσμου ήταν ακόμη ευχαριστημένοι με τον εαυτό τους.

·         Η «κρίση» δεν αποτελείται από τους πολέμους και τις συγκρούσεις των κρατών που ανταγωνίζονται για οικονομικές και πολιτικές σφαίρες επιρροής.

·         Δεν αποτελείται από την καταστροφή των φυσικών βιοτικών βάσεων, η οποία θεωρείται  γενικά λυπηρή αλλά είναι προφανώς αναπόφευκτη συνέπεια της αύξησηξ των χρημάτων των εχόντων.

·         Δεν αποτελείται από την εκμετάλλευση των μισθωτών σε όλο τον κόσμο, που πρέπει να παραδώσουν, ανταγωνιζόμενοι ο ένας τον άλλον, όλο και περισσότερη δουλειά για όλο και λιγότερα λεφτά.

Εδώ μπορεί να μάθει κανείς πολλά για τους κυρίαρχους σκοπούς, δηλαδή για τα ισχύοντα κριτήρια της επιτυχίας σ΄αυτό το σύστημα - πέρα από την ιδεολογία. Οι αναφερόμενες βλαβές δεν ειναι τυχαίες γκάφες, αλλά συγκαταλέγονται απαραίτητα σ΄αυτό το συστημα ως μέσο και συνοδευτικό φαινόμενο του ότι οι επιχειρηματίες και τα κράτη χρησιμοποιουν τις πηγές του πλούτου για τους δικούς τους σκοπούς σ΄όλον τον κόσμο. Ο παγκόσμιος καπιταλισμός δημιουργεί σωρηδόν κρίσεις διαρκείας για την ανθρωπότητα – ωστόσο δεν πρέπει να μπερδεύουμε αυτές τις κρίσεις με την κρίση την οποία επικαλούνται τώρα οι κυρίαρχοι του κόσμου και από την οποία υποφέρουν τόσο πολύ.

2. Κρίση υπάρχει μόνο έαν ο σκοπός του καπιταλιστικού συστήματος – ο πολλαπλασιασμός των χρημάτων – δεν λειτουργεί

Όλος ο κόσμος σήμερα είναι μέσο των καπιταλιστικών δοσοληψιών. Ούτε ένας άνθρωπος, ούτε μια περιοχή της γης δεν τους ξεφεύγει. Αν κάποιος μπορεί να κερδίζει τα προς το ζην του η όχι, τι ζωή περνάει και τι απόδοση απετείται όλα αυτά εξαρτώνται από το αν η εργασία του πλουτίζει κάποιον επενδυτή. Πάνω σ΄αυτό διαχωρίζονται οι άνθρωποι και οι περιοχές σε φτωχούς ή λιγότερο φτωχούς και οι επιχειρηματίες – που κερδίζουν από τις συναλλαγές  – και τα κράτη που συμμετέχουν σ’αυτά τα κέρδη σε πλούσια η παρά πολύ πλούσια. Σχεδόν τακτικά με αυτόν τον τρόπο παράγεται τόσο πολύς πλούτος, ώστε δεν είναι χρησιμοποιήσιμο για την δική του αύξηση: τότε επικρατεί η κρίση και τα πλούτη καταστρέφονται, το κεφάλαιο σε όλες της μορφές του υποτιμάται (εμπορεύματα, εγκαταστάσεις παραγωγής, χρηματικές περιουσίες). Μια παράλογη αλλά τυπική αντίφαση του καπιταλιστικού συστήματος. Αυτήν τη φορά η υπερπαραγωγή του πλούτου άρχισε στο χρηματοοικονομικό καπιταλιστικό οικοδόμημα. Εκεί συσσωρεύτηκε τόσο πολλή χρηματική περιουσία – σε μορφή χρεογράφων και υποσχέσεων πίστωσης όλων των είδων – ώστε να στραφεί η κερδοσκοπία κατά του εαυτού της. Δισεκατομμύρια ευρώ, δολάρια κτλ. «κάηκαν». Αν οι χρηματοοικονομικές κερδοσκοπίες των τραπεζών και χρηματιστηρίων αποτυχαίνουν η υπόλοιπη οικονομία – η οποία χρειάζεται τα δάνεια για την δική της λειτουργία – πέφτει σε κρίση. Γι΄αυτό όλες οι συναλλαγές γενικά σκαλώνουν γιατί ο οικονομικός σκοπός όλων των παραγωγών και συναλλαγών – να πολλαπλασιάζονται τα χρηματικά πλούτη – δεν λειτουργεί πια. Τότε παραλήγουν όλες οι συναλλαγές! Οι καπιταλιστές εκτελούν την απλή οικονομική αλήθεια: ο κόσμος αξίζει μόνο όσο συνεισφέρει στον πολλαπλασιασμό των πλούτων. Όλος ο υλικός πλούτος παράγεται και η οικονομική ζωή των κοινωνιών διατηρείται μόνο εφόσον τα κέρδη πραγματοποιούνται και οι τόκοι μπορούν να πληρωθούν.

3. Τα κράτη βοηθούν τις τράπεζες και άλλες επιχειρήσεις για να διατηρήσουν την κυριαρχία των χρημάτων

Το φθινόπωρο του 2008 η κρίση των χρηματιστικών καπιταλιστών όλων των χωρών οξύνεται. Πριν προλάβουν να ζητήσουν βοήθεια την λαμβάνουν. Σε όλη την υδρόγειο τα κράτη αντιδρούν. Σαν σίφουνας θέτουν σε κίνηση χρήματα και πιστώσεις σε μια – μέχρι τότε – άγνωστη μεγάλη κλίμακα για να σώσουν το χρηματοοικονομικό σύστημα και μ΄αυτό ολόκληρη την οικονομία από την κατάρρευση της. Χωρίς την κυκλοφορία χρημάτων και πιστώσεων, με την οποία ασχολούνται οι τράπεζες όσο κερδίζουν, τίποτα δεν λειτουργεί στον καπιταλισμό. Άρα οι κυβερνήσεις κάνουν ό,τι είναι δυνατό για να στηρίξουν τις τράπεζες, για να αγοράσουν τις σάπιες τους πιστώσεις για να τους δώσουν χρηματοδοτήσεις, αναλαμβάνουν την εγγύηση για να διατηρήσουν την πιστωτική φερεγγυότητα τους την οποία δεν θα είχαν αλλιώς. Σκοπός όλων αυτών των βοηθειών είναι να κάνουν παλι δυνατές ακριβώς αυτές τις συναλλαγές οι οποιές προξένησαν την τωρινή κρίση.

Ταυτόχρονα οι δραστήριοι άνθρωποι πετάνε στα σκουπίδια μερικές για τους σημερινούς τους σκοπούς άχρηστες ιδεολογίες όσον αφορά τις κρατικές ενεργίες. Ξεχασμένος ο χθεσινός ισχυρισμός ότι το κράτος θα έπρεπε να παραμείνει έξω από την οικονομία. Ξεχασμένος ο χθεσινός ισχυρισμός πως τα κρατικά ταμεία ήταν άδεια και μια μεγαλύτερη χρέωση δεν θα ήταν δυνατή πια! Το κράτος λέει καθαρά και ξάστερα για ποια πράγματα είναι πρόθυμο να στραπατσάρει την δική του πιστωτική φερεγγυότητα μέχρι τέλους: για την σωτηρία του χρηματοοικονομικού συστήματος για να παρέχει πάλι τις υπηρεσίες του για την ανάπτηξη της εθνικής οικονομίας. Επειδή πρόκειται για την διατήρηση της κυριαρχίας των χρημάτων πάνω από την οικονομική ζωή της κοινωνίας για της κυβερνήσεις δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία: δεν έχουν άλλη επιλογή παρά μόνο τη σωστική τους δράση. Όλοι οι κρατικοί σκοποί, όλα τα κρατικά σχέδια πρέπει να υποταχτούν – και μαζί έτσι και αλλιώς τα συμφέροντα της εξαρτημένης ανθρωπότητας.

4. Τα πλήθη μπορούν να εύχονται τοσο ποιό πολύ την επιτυχία στην διάσωση της κεφαλαιοκρατίας όσο πιο πολύ αντιλαμβάνονται στην κρίση την σκληρότητα του συστήματος.

Δεν πρέπει να απορεί κανείς να κάνουν θυσίες εκείνοι οι οποίοι ειναι ακόμα και στο μπουμ μόνο το μέσο αυτού του οικονομικού συστήματος. Αυτοί που έχουν μια θέση εργασίας, οι συνταξιούχοι, οι άνεργοι, οι αποταμιευτές κτλ....η εργατική τάξη προετοιμάζεται για υψηλότερο κόστος, χαμηλότερους μισθούς και χαμηλότερες συντάξεις, ανεργεία και συρρικνώμενες αποταμιεύσεις.

Τα προβλήματα που συνεπάγονται από αυτό για τον απλό άνθρωπο πρέπει να τα αντιμετωπίσει αυτός όπως πάντα μόνος του: πρέπει να προσαρμοστεί σε δύσκολους καιρούς και να κάνει κουμάντο στα χρήματά του. Αυτό δεν σημαίνει ότι γι΄αυτόν τον λόγο απαιτούνται μόνο παθητικότητα και το να βουλώσεις το στόμα. Επιτρέπεται να γκρινιάζει κανείς πολύ περισσότερο για τους «φιλοκερδείς μάνατζερ» και για τους «ανεπρόκοπους στο κοστούμι». Τα θύματα του συστήματος έχουν κερδίσει το δικάιωμα να παραπονιούνται, όπως τους διαβεβαιώνουν κάθε μέρα οι εφημερίδες και τα άλλα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Αυτός ο τρόπος της κριτικής δεν επιτρέπει μόνο στους επιχειρηματίες να παρουσιάζονται τόσο πιο πολύ αξιότιμοι αλλά αυτή η δουλοπρεπής γκρίνια ωφελεί κυρίως τους πραγματικά αρμόδιους τους πολιτικούς. Γ΄αυτούς είναι μία μοναδική ψήφος εμπιστοσύνης: Όλα στα χέρια έξυπνων πολιτικών, οι οποίοι φροντίζουν ώστε οι καπιταλιστές αυτού τού κοσμού να έχουν πραγματικά μόνο επιτυχίες και να γίνονται πιο πλούσιοι. Όλη την εξουσία στους κυβερνητικούς για να αντιμετωπίσουν την κρίση.

Σε όποιον είναι σαφές το πως λειτουργεί ο καπιταλισμός – πριν από την κρίση, στην κρίση, μετά την κρίση – αυτός ξέρει επίσης και την «εναλλακτική λύση».